ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΔΙΚΤΥΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

Βόλος,  21 Απριλίου 2008                                           

Την Παρασκευή 18 Απριλίου, στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο της Εταιρίας των Φίλων του Λαού στην Αθήνα, έλαβε χώρα η ημερίδα για την «Επιστημονική Κριτική του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου». Μεταξύ των προσκεκλημένων ήταν και το Πανελλήνιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων, που το εκπροσώπησε ο Ηλίας Φρυτζαλάς (Χωροτάκτης – Πολεοδόμος, M.Sc. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας).
Στην εισήγησή του ο κ. Φρυτζαλάς τόνισε τα εξής:
«Η Ελλάδα έχει μείνει υπερβολικά πίσω στον χωροταξικό σχεδιασμό. Επιπλέον, στις πρώτες σελίδες της παγκόσμιας αναπτυξιακής ατζέντας τίθεται το περιβάλλον , που τώρα πλέον επιβάλλεται (ως αρχή του σχεδιασμού) όχι μόνο να προστατεύουμε, αλλά και να το αναπτύσσουμε.
Το ΓΠΧΣ της Ελλάδας φαίνεται να απουσιάζουν οι έννοιες της βιωσιμότητας και της αειφορίας. Κατά συνέπεια, δεν διορθώνει τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί στη χώρα, αλλά μάλλον τα διαιωνίζει, ούτε και προβλέπει για τα δυνητικά προβλήματα που ενδεχομένως να προκύψουν. Καθώς φαίνεται το ΓΠΧΣ έγινε απλώς για να γίνει (για να καλύψει το βιβλιογραφικό κενό).
Βασικές παρατηρήσεις του υπό εξέταση σχεδίου αφορούν:
1.    Τις µη ρεαλιστικές και περιορισμένες παρατηρήσεις και παραδοχές που διατυπώνονται και τη γενικότερη ασάφεια που τις περιβάλλει.
2.    Την αγνόηση σημαντικών Ευρωπαϊκών αναπτυξιακών πολιτικών (πχ η πολιτική της Λισσαβόνας και οι Οδηγίες για τους Οικοτόπους και για τα Πουλιά).
3.    Την ιδιαιτερότητα του ελλαδικού χώρου (κλίμα, έδαφος, πλούσιο φυσικό περιβάλλον, άναρχη οργάνωση ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, μη περιορισμός της δόμησης κτλ).
4.    Τα σημαντικά σημεία των καιρών με σαφή χωρική διάσταση (κλιματικές αλλαγές, περιβαλλοντική ρύπανση, βιοκλιματική αρχιτεκτονική, οικολογικές μεταφορές, λιγνίτης, λιθάνθρακας, πετ κοκ, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ΑΠΕ κτλ).
5.    Την απουσία γενικού αναπτυξιακού πλαισίου (αρχών – κατευθύνσεων, ανάλυσης βασικών μεγεθών που αναδεικνύουν τάσεις και προγραμματικά μεγέθη και την παντελή έλλειψη SWOT Analysis και κάποιου μελλοντικού σεναρίου διερεύνησης [foresight]).
6.    Ενώ και οι διάφορες προτάσεις διατυπώνονται υπό τύπο αποτυχημένου ευχολογίου, χωρίς να προβλέπονται σαφείς μηχανισμοί υλοποίησης και χρονοδιαγράμματα (πχ η ολοκλήρωση του κτηματολογίου, δεν προβλέπει για τον περιορισμό της μητροπολιτικο-κεντρικής ανάπτυξης της Ελλάδας κ.ά.).
7.    Όλα τα προηγούμενα λειτουργούν συμπληρωματικά και η ορθή ή μη υλοποίηση του ενός επιρρεάζει την ορθή ή μη υλοποίηση του άλλου.
Απόρροια των παραπάνω είναι τα παρακινδυνευμένα συμπεράσματα και προτάσεις που διατυπώνονται και που δεν εξυπηρετούν τους αντικειμενικούς σκοπούς του αναπτυξιακού σχεδιασμού.
Εκ των πραγμάτων λοιπόν, το ΠΑΝΔΟΙΚΟ ζητά την άμεση απόσυρση του σχεδίου Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού που παρουσίασε ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γ. Σουφλιάς και ενέκρινε η Κυβερνητική Επιτροπή και να ξεκινήσει νέα διαδικασία επεξεργασίας νέου χωροταξικού σχεδίου, προσαρμοσμένο στις σύγχρονες συνθήκες και ανάγκες της χώρας μας.